Kanuni Sultan Süleyman’ın 1543’te Manisa sancağında vefat eden oğlu Şehzade Mehmet adına yaptırdığı Şehzade Camii ve külliye, Mimar Sinan’ın mimarbaşı ünvanıyla tasarladığı ilk selatin camisi olarak, klasik Osmanlı kubbe mimarisinin olgunlaşma sürecine işaret eden önemli bir yapı şeklinde öne çıkıyor. Kanuni Sultan Süleyman’ın “Şehzadeler güzidesi” dediği oğlu Şehzade Mehmet’in Manisa’da sancak beyliği yaparken 1543’te 22 yaşındayken ölümü üzerine yaptırdığı cami ve külliyenin inşasına Mimar Sinan tarafından 1543’te başlandı.
İstanbul Medeniyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Başkanı Prof. Dr. Kadir Pektaş, Şehzade Camii’nin önemini, mimari yapısını ve külliye düzenini anlattı. “İç mekan dört büyük fil payeyle taşınan 18,5 metre ölçülerinde büyük bir kubbeyle kapatılmıştır. Bu ayaklar birbirlerine yüksek sivri kemerlerle bağlanmıştır ve bu kemerlerin üzerine de büyük merkezi kubbe oturtulmuştur. Bu kubbe giriş, yanlar ve mihrap yönünden dört büyük yarım kubbeyle genişletilmiştir. Yarım kubbelerde de eksedralar yer almaktadır, köşelerde ve dört köşeye de küçük kubbeler konmuştur.
Böylece Mimar Sinan burada orta kubbeyi, dört yönden yarım kubbelerle genişleten merkezi bir planlama kurgulamıştır. Mimar Sinan’ın bu simetrik ve tamamen klasik tarzdaki dört yarım kubbeli merkezi planlı uygulamayı İstanbul merkezde tekrar uygulamaması da ilginçtir.
“Dışta düzgün kesme taş ile yer yer mermer kaplama görülürken, iç mekanda renkli sır tekniğinde çinilerin yer aldığını ifade eden Pektaş, “Bu renkli sır tekniğinde çiniler aslında biraz daha Timurlu etkisi olarak Osmanlı sanatına girmiştir. Zaten bir süre sonra da terk edilmiştir.
Türbede, sandukanın üstünde Şehzade Mehmet için hazırlanan ahşap taht, Kanuni Sultan Süleyman tarafından oraya yerleştirilmiştir. O taht bugün türbenin içine girildiğinde, ziyaret edildiğinde görülebilir. Osmanlı tarihi açısından hazin bir noktadır.” değerlendirmesinde bulundu.
Yapının genel mimarisi ve süslemelerinde 16. yüzyıl klasik Osmanlı sanatı uygulamalarına bağlı kalındığını anlatan Pektaş, Şehzade Camisi’nin sadece sanat tarihinde Osmanlı mimarisi değil, dünya mimarlık tarihi açısından da gösterilen örnek yapılar arasında yer aldığını vurguladı.
Kaynak: TRT HABER