Gümrükte Fikri ve Sınai Hakların Korunması
Marka, patent, faydalı model, endüstriyel tasarım ve eser haklarının etkin korunması; taklit ürünlerin pazara girmeden gümrükte durdurulmasıyla başlar. Bunun için 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 6769 sayılı SMK ve ilgili mevzuat çerçevesinde gümrük idareleri nezdinde hızlı hukuki işlemler yürütülür.
EK-13 (e-Başvuru) Koruma Kaydı:
Hak sahipleri veya vekilleri, “Fikri ve Sınai Hakların Gümrüklerde Korunması” sistemi üzerinden markalarını/diğer haklarını kaydettirir. Bu sayede:
- Gümrüklerce re’sen durdurulan eşya, ilgili hak sahibiyle otomatik paylaşılır,
- İnceleme, numune ve teknik kıyas mümkün olur,
- Şikâyet, el koyma, imha veya yurda girişin reddi gibi işlemler süre kaybetmeden başlatılır.
Başalan Hukuk’un Kapsamlı Hizmetleri
- EK-13 stratejisi ve kayıt (marka/tasarım/patent havuzlarının planlanması)
- Gümrük bildirimlerinin alınması, numune incelemesi ve acil değerlendirme
- Ceza ve hukuk süreçlerinin (5607/SMK) eşzamanlı yürütülmesi
- İhtiyati tedbir, delil tespiti, imha ve tasfiye prosedürleri
- Antrepo/liman/saha koordinasyonu ve eğitim (gümrük personeline marka eğitimi)
- Sınır aşan dosyalar için çoklu ülke koordinasyonu
Daha fazla bilgi ve vaka bazlı yol haritası için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Taklitle Mücadelede Son Gelişmeler & TASİŞ
TASİŞ (Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü), gümrüklerde tasfiyelik hale gelen eşyaların yönetiminden sorumlu idari birimdir. Geçmişte kaçakçılık kapsamındaki yakalamalarda taklit markalı ürünlerin tasfiye ihaleleri hakkında hak sahipleri yeterince bilgilendirilmeyebiliyordu. Sonraki düzenlemelerle önemli ilerlemeler sağlandı:
Önemli Dönüm Noktaları
- 2015: TASİŞ nezdinde hak kaydı/bildirim uygulamaları yaygınlaştı; ihale öncesi posta/elektronik bilgilendirme süreçleri işletilmeye başlandı.
- 2017: Gümrükler Genel Müdürlüğü kararıyla TASİŞ birimlerinin, EK-13 başvurularına erişimi güçlendirildi. Böylece ihale edilmesi planlanan eşyalar için hak sahiplerinin önceden uyarılması ve şikâyet hakkını kullanabilmesi kolaylaştı.
Bugünkü Pratik
- Gümrükte marka ihlali şüphesi doğan eşya durdurulur; hak sahibi bilgilendirilir.
- Hak sahibi süreli şikâyet ve kanıtlama yükümlülüğü kapsamında hızlıca işlem yapar.
- Ceza boyutu (5607) ile SMK’daki marka tecavüzü süreçleri paralel yürütülebilir.
- TASİŞ ihaleleri öncesi, EK-13 kaydı bulunan hak sahiplerine bilgi akışı sağlanır; itiraz/şikâyet halinde satış önlenebilir ve imha gündeme gelir.
Önerdiğimiz İyi Uygulamalar
- Marka/tasarım portföyünüzün tamamını EK-13’e kaydedin; sınıf, görsel varyant ve yeni ambalajları düzenli güncelleyin.
- Numune kıyas protokolü ve uzman raporu şablonlarını önceden hazırlayın.
- TASİŞ ihaleleri için, ilanlarda FSH ihlal riski içerir uyarısının görünür olması, alıcılar nezdinde caydırıcılık sağlar (hak sahiplerinin ihale anına yetişemediği haller için de koruyucu etki yaratır).
- Eğitim ve iletişim: Kritik kapılardaki gümrük personeline, markanın ayırıcı unsurlarını gösteren kısa eğitim ve görsel kartlar sağlayın.
- Çifte kulvar: Uygun olaylarda hem kaçakçılık hem SMK kulvarını aynı dosyada yönetin; biri durduğunda diğeri korumayı sürdürsün.
Neden Bu Çerçeve Etkili?
- Erken durdurma: Zarar doğmadan engelleme ve pazara giriş öncesi imha olanağı.
- Sistem entegrasyonu: EK-13 × TASİŞ bilgi akışıyla sürpriz ihalelerin önüne geçme.
- Caydırıcılık: İlan ve sahadaki görünür uyarılar; tekrar denemeleri azaltır.
Kaynak verimliliği: Standartlaştırılmış dilekçe/rapor akışlarıyla hız ve maliyet avantajı.