Sydney’deki Yeni Güney Galler Sanat Galerisi’nde düzenlenen bir sergi, Kuzey Toprakları’ndaki Yolŋu halkının topraklarının mülkiyetini koruma mücadelesinde kutsal imgeleri nasıl kullandığını gözler önüne seriyor.
Miny’tji adı verilen kutsal soy desenlerinin deniz ve toprak hakları mücadelesinde yumuşak güç araçları olarak kullanımı, bu serginin ana temasını oluşturuyor.
Sergi Hakkında
Yolŋu Gücü: Yirrkala Sanatı sergisi, son seksen yılda üretilmiş 90 sanatçının eserlerine yer veriyor. Sergi, özellikle Yirrkala topluluğunu ve Buku-Larrŋgay Mulka Sanat Merkezini öne çıkarıyor.
“Yirrkala, Avustralya’nın uluslararası alanda en çok tanınan sanat topluluğudur.” — AGNSW Direktörü Maud Page
AGNSW Birinci Uluslar Başkanı Cara Pinchbeck, Yolŋu kültürünün miny’tji desenlerinde nasıl vücut bulduğunu vurguladı. Bu desenler kişinin toprakla bağını temsil eder ve binlerce yıldır kuşaktan kuşağa aktarılır.
Sanatla Direniş
1930’lardan itibaren madencilik ve ticari faaliyetler Yolŋu halkını mücadeleye itti. Djambawa Marawili’ye göre bu mücadele sanatla yürütüldü. Miny’tji artık yalnızca kutsal değil; siyasi araç haline geldi. Avustralya Federal Parlamentosu ve Yüksek Mahkemesi’ne bu desenlerle sahiplik kanıtı sunuldu.
“Bu bizim desenimiz, bu bizim hikâyemiz, bu bizim belgemiz.” — Djambawa Marawili
Yirrkala Kabuk Dilekçesi ve Toprak Hakları
1963’teki Yirrkala Kabuk Dilekçesi, Avustralya Parlamentosu tarafından tanınan ilk Yerli belge oldu. 1976’da Toprak Hakları Yasası ile ataların topraklarına yasal sahiplik kazanıldı, ancak mücadele devam etti.
Saltwater Project
1996’da Blue Mud Bay’de kutsal timsah baru’nun öldürülmesiyle Saltwater Project başlatıldı. 47 sanatçının ürettiği kabuk resimleri deniz ülkesinin sahipliğini ilan etti.
2008 yılında Avustralya Yüksek Mahkemesi, Blue Mud Bay davasında Yolŋu lehine karar vererek, gelgit bölgelerinin Yerli halkın toprağı olduğunu yasal olarak tanıdı.
Güncel Üretimler ve Katılım
Sergide 22 yeni rumbal kabuk resmi yer alıyor. 16 klanın desenlerini içeren bu eserler, günümüzde de Yolŋu kimliğinin ve direnişinin sürdüğünü gösteriyor.
Yolŋu sanatçılar ve topluluk üyeleri sergi açılışı için Sydney’e 4000 km yol kat etti. Açılış gecesinde özel bir dans gösterisi düzenlendi, söyleşilerde mücadele sürecine dair anılar paylaşıldı.
Bir Halat ve Bir Senatör
Marawili, ticari balıkçılara tepki gösterdiği bir olayda ağın bir ucunu kendi aracına bağlarken, diğer ucunda geleceğin Yerli İşler Bakanı Nigel Scullion vardı. Marawili gülerek anlatıyor:
“Ona ‘Sen burada ne arıyorsun?’ dedim, o da bana aynısını söyledi… Ben o adamı yendim.”
Ziyaret Bilgileri
Yolŋu Gücü: Yirrkala Sanatı sergisi, 6 Ekim tarihine kadar Yeni Güney Galler Sanat Galerisi’nde (AGNSW) ziyaret edilebilir.