Uluslararası Teslim Şekilleri (Güncel Tanımlar ve Açıklamalar)
| Kısaltma | Açılımı (İngilizce) | Türkçe Anlamı | Açıklama / Notlar |
|---|---|---|---|
| CIF | Cost, Insurance and Freight | Mal Bedeli + Sigorta + Nakliye | En yaygın kullanılan teslim şekillerinden biridir. Satıcı, malı gemiye yükler; navlun ve asgari sigorta bedelini öder. Risk, mal gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Sadece denizyolu taşımacılığında kullanılır. |
| CFR | Cost and Freight | Mal Bedeli + Nakliye | Satıcı, navlun bedelini öder ancak sigorta yaptırmak zorunda değildir. Mallar gemiye yüklendiğinde risk alıcıya geçer. (CIF’ten farkı: sigorta satıcıya değil, alıcıya aittir.) |
| FOB | Free On Board | Gemide Teslim (Yükleme Limanında) | Satıcı, malı ihracat gümrüğü tamamlanmış şekilde gemiye yükler; bu andan itibaren tüm masraf ve risk alıcıya geçer. Denizyolu taşımalarında kullanılır. |
| FAS | Free Alongside Ship | Geminin Yanında Teslim | Satıcı, malı belirlenen limanda gemi yanına (rıhtıma) getirir. Yükleme, navlun ve sigorta alıcıya aittir. Sadece denizyolu taşımalarında kullanılır. |
| FCA | Free Carrier | Taşıyıcıya Teslim | Mallar, ihracat gümrüğü tamamlanmış olarak alıcının belirlediği taşıyıcıya teslim edilir. Her türlü taşıma türünde (kara, hava, deniz) kullanılabilir. Günümüzde FOB’un konteyner taşımacılığındaki modern karşılığıdır. |
| EXW | Ex Works | İşyerinde Teslim | Satıcı sadece malı kendi işyerinde hazır bulundurur. Tüm taşıma, gümrük ve sigorta giderleri alıcıya aittir. Satıcının yükümlülüğü en az olan teslim şeklidir. |
| CIP | Carriage and Insurance Paid To | Taşıma ve Sigorta Ödenmiş Teslim | Satıcı hem taşıma hem de geniş kapsamlı sigortayı yaptırır. Tüm taşıma türlerinde geçerlidir. (CIF’in karayolu/havayolu versiyonudur.) |
| CPT | Carriage Paid To | Taşıma Ücreti Ödenmiş Teslim | Satıcı taşıma ücretini öder, ancak sigorta yaptırmaz. Risk, malların ilk taşıyıcıya teslimiyle alıcıya geçer. |
| DAP | Delivered At Place | Belirlenen Yerde Teslim | Satıcı malları, ithalat ülkesinde kararlaştırılan noktada (örneğin alıcının deposu) boşaltmaya hazır şekilde teslim eder. İthal gümrük işlemleri alıcıya aittir. |
| DPU | Delivered at Place Unloaded | Boşaltılmış Teslim | Mallar, belirlenen varış yerinde boşaltılmış şekilde teslim edilir. Boşaltma dahil tüm masraflar satıcıya, ithal gümrük işlemleri alıcıya aittir. |
| DDP | Delivered Duty Paid | Gümrük Vergisi Ödenmiş Teslim | Satıcı, malları ithalat ülkesinde tüm gümrük vergileri ödenmiş olarak teslim eder. Satıcı açısından en fazla yükümlülük gerektiren şekildir. |
Geçerliliğini Yitirmiş veya Yanlış Kullanılan Terimler
| Eski / Hatalı Kısaltma | Durum / Açıklama |
|---|---|
| C.A.F. | Güncel ticaret terminolojisinde böyle bir terim yoktur. Doğru kullanım CIF veya CFR’dir. |
| F.A.S.Mili | Geçerli bir INCOTERMS terimi değildir. Anlam itibarıyla Ex Works (EXW) yani “imalatçı fabrikasında teslim” ifadesi kastedilmektedir. |
| C.L. (Carload Lot) | Artık uluslararası ticarette kullanılmaz. Eskiden “demiryolu vagonuna yüklenmiş teslim” anlamına gelirdi. Modern karşılığı taşıma türüne göre FCA veya CPT olabilir. |
| F.O.W. | Kullanımdan kalkmıştır. “Vagonda teslim” anlamına gelse de günümüzde FCA (Free Carrier) ile karşılanır. |
| F.O.R. (Free on Rail) | Eskiden kara/demiryolu taşımacılığında kullanılırdı. Günümüzde FCA terimi aynı anlamı taşır. |
| F.A.S. Mili / Fabrikada Teslim | Modern karşılığı EXW (Ex Works)’dür. |
| F.O.B. sadece denizyolu taşımalarında geçerlidir; karayolu veya havayolu taşımalarında FCA kullanılmalıdır. |
Sonuç ve Öneri
Artık INCOTERMS 2020 kuralları geçerlidir. Eski kısaltmalar (F.O.R, F.O.W, C.L. vb.) ticari yazışmalarda veya sözleşmelerde kullanılmamalı, bunların yerine ICC tarafından tanımlanan 11 resmi teslim şekli kullanılmalıdır.
Doğru yazım ve kullanım örneği:
“Delivery term: CIF Istanbul Port, INCOTERMS 2020”