Türkiye, yabancı ve yerli yatırımcıya eşit muamele ilkesi, serbest kâr transferi, geniş teşvik araçları ve dijitalleşen idari süreçlerle iş kurmak için elverişli bir ortam sunar. Şirket kuruluşu; belgeler hazırlandığında ve taraflar ulaşabildiğinde genellikle birkaç iş günü içinde tamamlanabilir.
En yaygın kuruluş türleri
- Limited Şirket (Ltd. Şti.) – Asgari sermaye: 10.000 TL
- Anonim Şirket (A.Ş.) – Asgari sermaye: 50.000 TL (Kayıtlı sermaye sisteminde başlangıç alt sınırı farklı olabilir)
- Şube – Yabancı şirketin Türkiye’de ticari faaliyet yürüttüğü bağlı birim
- İrtibat Bürosu – Ticari faaliyette bulunmadan pazar araştırması/temsil; izinle kurulur
Not: İrtibat bürosu izinleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (Yatırım Teşvik/Uluslararası Yatırımcılar birimi) tarafından verilir. Şube ve şirket tescilleri Ticaret Sicili nezdinde yapılır.
Kuruluşun temel adımları
- MERSİS’te (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) şirket taslağını oluşturma, ana sözleşme verilerinin girilmesi.
- Ortak/temsilci bilgileri ve Türkiye adresinin hazırlanması; yabancı ortak/temsilciler için potansiyel vergi numarası alınması.
- İmza beyannamesi (yetkililer için) ve gerekirse taahhütnamelerin noter onayı.
- Sermaye taahhüdü:
- Ltd. ve A.Ş.’lerde sermaye taahhüt edilir; banka blokesi uygulaması bazı hallerde kuruluş sonrası yapılabilir.
- Rekabet Kurumu payı (sermayenin on binde 4’ü) kuruluş esnasında tahsil edilir.
- Ticaret Sicili tescili ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanı.
- Vergi kaydı, yoklama ve e-tebligat adresi; SGK işyeri ve belediye bildirimleri (faaliyete göre).
- Zorunlu ise meslek odası kaydı, faaliyet/işyeri ruhsatı ve sektörel izinler.
Bazı işlemler il/oda uygulamalarına göre aynı gün tamamlanabilir; yabancı belge tasdik ve tercümeleri süreci uzatabilir.
Yabancı yatırımcılar için notlar
- Yabancı gerçek/tüzel kişiler şirket kurabilir veya ortak olabilir; ön izin şartı yoktur (bilgi verme yükümlülükleri saklıdır).
- Kâr ve temettüler serbestçe transfer edilebilir.
- Yabancı belgeler için apostil/başkonsolosluk onayı ve yeminli tercüme gerekir.
- İrtibat bürosu ticari gelir elde edemez; izin süreleri ve raporlama yükümlülükleri vardır.
Neden Türkiye?
- Büyük ve genç pazar, tedarik zincirlerine yakın stratejik konum.
- AB ile Gümrük Birliği (sanayi ürünleri), geniş çifte vergilendirmeyi önleme ağı.
- Ar-Ge, yatırım, bölgesel ve sektör bazlı teşvikler, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, OSB’ler, Serbest Bölgeler.
- Gelişmiş bankacılık/finans altyapısı ve dijital kamu hizmetleri (MERSİS, e-Devlet, e-Tebligat).
Hızlı kontrol listesi (kuruluş)
- Şirket unvanı, adres, faaliyet konusu (NACE)
- Ortaklık yapısı, sermaye tutarı, yönetim/temsil şekli
- Ana sözleşme metni (MERSİS)
- Ortak/temsilci kimlikleri, yabancı ise apostil + tercüme
- İmza beyannamesi, oda/sicil başvuru evrakı
- Kuruluş harç ve giderleri, Rekabet Kurumu payı